Nội dung chính
Gần 3.000 dự án bất động sản đang mắc vướng pháp lý, tổng giá trị lên tới 2,4 triệu tỷ đồng, là nguồn cung tiềm năng nếu được tháo gỡ ngay trong năm 2026.
Tổng quan về các dự án đang bị kẹt
Theo Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Văn Sinh, qua rà soát toàn quốc hiện có 2.991 dự án bất động sản gặp khó khăn, trong đó hơn 80% liên quan đến pháp lý, thủ tục đầu tư, đất đai, định giá và nghĩa vụ tài chính. Tổng quy mô vốn ước 2,4 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 12% GDP năm 2025, cho thấy quy mô “tắc nghẽn” tài chính khổng lồ trong nền kinh tế.
Số lượng và giá trị tài chính
- Số dự án bị kẹt: 2.991 dự án
- Giá trị vốn: 2,4 triệu tỷ đồng
- Độ phủ: Toàn quốc, tập trung ở khu vực phía Nam và các đô thị lớn
Tiến độ tháo gỡ hiện tại
Cho tới thời điểm báo cáo, các cơ quan chức năng đã giải quyết 926 dự án, chiếm khoảng 31% tổng số. Các dự án còn lại được phân loại theo thẩm quyền:
- 248 dự án thuộc thẩm quyền Quốc hội – đang nghiên cứu nghị quyết tháo gỡ.
- 278 dự án thuộc thẩm quyền Chính phủ và các bộ, ngành – dự kiến xử lý trong năm 2026.
- 114 dự án thuộc thẩm quyền địa phương – sẽ do các tỉnh, thành phố tự giải quyết.
Đặc biệt, khoảng 80 dự án dạng BT (Build‑Transfer) đang được Chính phủ soạn thảo nghị quyết riêng nhằm khơi thông nguồn lực.
Những tác động tiềm năng khi nguồn cung được giải phóng
Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh nhấn mạnh: “Nếu tháo gỡ được các dự án này, thị trường sẽ có thêm nguồn cung rất lớn, không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn giảm áp lực thiếu hụt nhà ở trong thời gian tới.”
Theo Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, việc tháo gỡ các vướng mắc pháp lý đã giúp thị trường năm 2025 đạt mức cung mới cao nhất kể từ 2020, thanh khoản cải thiện và giá bất động sản bắt đầu ổn định từ giữa năm.
Định hướng chiến lược cho năm 2026
Bộ Xây dựng đồng thời công bố mục tiêu bổ sung 160.000 căn nhà ở xã hội trong năm 2026, đồng thời tăng cường các dự án nhà ở thương mại giá phù hợp. Hiện có 1.114 dự án nhà ở, khu đô thị đang triển khai, dự kiến cung cấp 529.000 sản phẩm.
Tuy nhiên, TS Nguyễn Minh Phong cảnh báo rằng, sau khi nguồn cung được khơi thông, thị trường sẽ “sàng lọc” các dự án kém chất lượng, đẩy mạnh sự hội nhập của các doanh nghiệp có năng lực tài chính và quản trị vững mạnh, đồng thời chuyển dịch sang các khu đô thị quy mô lớn, gắn liền với hạ tầng giao thông công cộng (TOD).
Những thách thức còn lại
Giới chuyên gia nhận định, dù tháo gỡ là bước đột phá, các doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với:
- Áp lực điều chỉnh chiến lược kinh doanh để đáp ứng tiêu chuẩn môi trường và bền vững.
- Yêu cầu quản trị rủi ro chặt chẽ khi nguồn vốn ngân hàng – ước 1,8 triệu tỷ đồng – tiếp tục đổ vào bất động sản.
- Thị trường thông tin chưa đồng nhất, gây khó khăn cho việc định giá và dự báo nhu cầu.
Những yếu tố này sẽ quyết định khả năng tận dụng tối đa nguồn cung 2,4 triệu tỷ đồng và định hướng phát triển bền vững cho bất động sản Việt Nam.
Phương Uyên
