Cuộc thi “Ý tưởng thiết kế mẫu nhà ở xã hội – Hướng tới giải pháp bền vững” đã vinh danh 7 giải nhất có tiềm năng chuyển đổi thành mô hình thực tiễn trên toàn quốc.

Bối cảnh và mục tiêu của cuộc thi

Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, buổi lễ trao giải được tổ chức vào sáng ngày 10/1 tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, phường Hoàn Kiếm. Cuộc thi do Bộ Xây dựng bảo trợ, Hội Kiến trúc sư Việt Nam chủ trì và Tạp chí Kiến trúc tổ chức thực hiện.

Mục tiêu rõ ràng: tạo ra các mẫu thiết kế nhà ở xã hội tiêu chuẩn, giảm chi phí, rút ngắn thời gian cấp phép và hỗ trợ việc hoàn thiện chính sách nhà ở, thay vì chỉ dừng lại ở khía cạnh học thuật.

Quy trình đánh giá và các giải thưởng

Theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ (Văn bản số 120/TB-VPCP ngày 18/3/2025 và 419/TB-VPCP ngày 12/8/2025), Ban Tổ chức đã nhận được 69 dự án từ 59 đơn vị trong vòng hai tháng sau khi công bố.

Đánh giá dựa trên tiêu chí: tính bền vững, khả năng thi công nhanh, chi phí hợp lý, áp dụng công nghệ mới và bảo tồn bản sắc địa phương. Kết quả, 44 dự án được công nhận xuất sắc, trong đó 7 dự án giành giải nhất.

Danh sách 7 giải nhất bao gồm:

• Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thuận Lợi (Tập đoàn Kim Oanh)
• Công ty Cổ phần Phát triển và Công nghệ BTIC
• Công ty Trách nhiệm hữu hạn Tốc Độ Studio
• Công ty Trách nhiệm hữu hạn Bình Nguyên Đạt
• Công ty Cổ phần Kiến trúc Lập Phương (CUBIC)
• Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Thiết kế Xây dựng Việt Nam (hai giải thưởng)

Bên cạnh đó, còn có 8 giải nhì, 8 giải ba và 21 giải khuyến khích cho các cá nhân và tập thể.

Tiềm năng ứng dụng của 7 mẫu nhà thắng giải

Ban Tổ chức khẳng định các giải pháp sẽ trở thành chuẩn mẫu cho các địa phương, giúp cắt giảm thủ tục hành chính, giảm thời gian chuẩn bị đầu tư và tối ưu chi phí xây dựng. Các thiết kế nổi bật:

• Thiết kế mô-đun, có thể lắp ráp nhanh trong môi trường đô thị và công nghiệp.
• Áp dụng vật liệu cách nhiệt, năng lượng tái tạo (pin năng lượng mặt trời, hệ thống thu nước mưa).
• Không gian nội thất linh hoạt, đáp ứng nhu cầu đa dạng của các hộ gia đình.
• Đưa yếu tố xanh vào thiết kế: mái xanh, khu vực cộng đồng, hệ thống thông gió tự nhiên.

Những đặc điểm này hứa hẹn giảm chi phí xây dựng từ 15‑20% so với mô hình truyền thống và rút ngắn thời gian thi công từ 12 tháng xuống còn 6‑8 tháng, theo báo cáo sơ bộ của Ban Tổ chức.

Những xu hướng thiết kế nhà ở xã hội năm 2026

Dựa trên các giải pháp thắng giải, ba xu hướng chính đang định hình thị trường:

1. Nhà ở mô-đun và tiền chế: Tiết kiệm thời gian, giảm lãng phí vật liệu.
2. Công nghệ xanh: Sử dụng vật liệu tái chế, hệ thống năng lượng mặt trời, thu hồi nước mưa.
3. Đa dạng hoá không gian: Các đơn vị căn hộ có thể tái cấu trúc thành nhà liền kề, khu phố nhỏ hoặc khu đô thị quy mô lớn, phù hợp với điều kiện địa phương.

Kết luận và hướng đi tiếp theo

Lễ trao giải không chỉ là sự công nhận cho những ý tưởng sáng tạo, mà còn mở ra cơ hội thực tiễn cho việc áp dụng các mẫu nhà ở xã hội bền vững trên toàn quốc. Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện thiết kế mẫu và triển khai thử nghiệm tại các tỉnh, thành phố có nhu cầu cao.

Đối với các kiến trúc sư trẻ, đây là minh chứng rõ ràng rằng việc kết hợp công nghệ mới, tư duy bền vững và bảo tồn bản sắc địa phương là chìa khóa để tạo ra giá trị xã hội thực tế.

Tin, ảnh: Tuyết Mai (TTXVN)